11 ශ්‍රේණිය · ඉතිහාසය · ඒකකය 11.3 · 1 කොටස

1796 සිට 1815 දක්වා

1796දී ලන්දේසීන්ගෙන් වෙරළබඩ ප්‍රදේශ ලබාගත් බ්‍රිතාන්‍යයන් 1815දී මුළු දිවයිනම අල්ලා ගත්හ. ඔවුන් ශ්‍රී ලංකාව කෙරෙහි අවධානය යොමු කළේ ඇයි? බලය ලබාගත්තේ කෙසේද?

ඉගෙනුම් පලය 1බ්‍රිතාන්‍යයන් ආසියාව කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීමට හේතු පැහැදිලි කරයි
ඉගෙනුම් පලය 2ශ්‍රී ලංකාව කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීමට හේතු විස්තර කරයි
ඉගෙනුම් පලය 3ශ්‍රී ලංකාවේ බ්‍රිතාන්‍ය බලය පිහිටුවීම පැහැදිලි කරයි
3.1

පසුබිම

ආසියාව කෙරෙහි අවධානය

  • ආසියාවේ වෙළඳාම සඳහා යුරෝපීය රටවල් අතර තරගය
  • යටත් විජිත පිහිටුවීමේ තරගය

ශ්‍රී ලංකාව කෙරෙහි අවධානය

  • ඉන්දියන් සාගරයේ මධ්‍යම මුහුදු මාර්ගවල පිහිටීම
  • ඊසාන දිග හා නිරිතදිග මෝසම් කාලවලදී නැව්වලට ආරක්ෂිත ස්වාභාවික වරාය (උදා: ත්‍රිකුණාමලය)
  • ඉන්දියාවේ නැගෙනහිර හා බටහිර නාවික කටයුතු පහසුවෙන් පාලනය කළ හැකි වීම
  • කුරුඳු වැනි වටිනා වෙළඳ භාණ්ඩ
3.2

උඩරටට තානාපති කණ්ඩායම්

  1. 1762ජෝන් පයිබස් යටතේ පළමු බ්‍රිතාන්‍ය දූත පිරිස කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ රජු හමු වීම
  2. 1782හියු බොයිඩ් යටතේ දෙවන දූත පිරිස
  3. 1795රොබට් ඇන්ඩෲස් මහනුවරට පැමිණීම
3.3

වෙරළබඩ ප්‍රදේශ ලබා ගැනීම (1796)

  1. 1794: ප්‍රංශය ඕලන්දය ආක්‍රමණය කළේය. ඕලන්ද පාලකයා (V විලියම් කුමරු) එංගලන්තයේ රැකවරණය ලැබීය.
  2. කිව් ලිපිය: එංගලන්තයේ කිව් මාළිගයේ සිට විලියම් කුමරු ලංකාවේ ලන්දේසි ආණ්ඩුකාරවරයාට ලිපියක් යැවීය. ලන්දේසි ප්‍රදේශ බ්‍රිතාන්‍යයන්ට භාර දෙන ලෙස එහි සඳහන් විය.
  3. වැන් ඇන්ජල්බීක් ආණ්ඩුකාරයා ප්‍රදේශ භාර දීමට අකමැති විය.
  4. 1795 අගෝස්තු: බ්‍රිතාන්‍යයන් ත්‍රිකුණාමලය අල්ලා ගනිමින් සටන් ආරම්භ කළහ. ඉන්පසු යාපනය, මන්නාරම, කල්පිටිය, කොළඹ හා ගාල්ල.
  5. 1796: යටත් වීමේ ගිවිසුමෙන් ලන්දේසි ප්‍රදේශ ඉංග්‍රීසි නැගෙනහිර ඉන්දියා සමාගමට පැවරිණි.
  6. 1798–1802: සමාගමේ බදු ප්‍රතිපත්තියට එරෙහි කැරැල්ලෙන් පසු ද්විත්ව පාලන ක්‍රමය.
  7. 1802: සමාගමේ පාලනය අහෝසි කර ශ්‍රී ලංකාව බ්‍රිතාන්‍ය ඔටුන්න හිමි යටත් විජිතයක් (Crown Colony) විය.
3.4

උඩරට රාජධානිය යටත් කර ගැනීම (1815)