වසර එකසිය පනහකට අධික බ්‍රිතාන්‍ය පාලනයෙන් පසු 1948 පෙබරවාරි 4 වැනිදා ශ්‍රී ලංකාවට නිදහස ලැබුණි. ඉන් පසු රජයන් පිහිටුවූ ආකාරය හා 1972, 1978 ව්‍යවස්ථා බලමු.
🗳️ දේශපාලන පක්ෂ පදනමින් මැතිවරණ පැවැත්වීම ශ්‍රී ලංකා දේශපාලනයේ විශේෂ ලක්ෂණයක් විය.
| අංශය | 1972 පළමු ජනරජ ව්‍යවස්ථාව | 1978 දෙවන ජනරජ ව්‍යවස්ථාව |
|---|---|---|
| රාජ්‍යය | ස්වෛරී, නිදහස් ජනරජයක් වූ “ශ්‍රී ලංකාව” | ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජය |
| ව්‍යවස්ථාදායකය | ඒක මණ්ඩලීය ජාතික රාජ්‍ය සභාව; ජනරජයේ උත්තරීතර ආයතනය | පාර්ලිමේන්තුව; සමානුපාතික නියෝජන ක්‍රමය |
| විධායකය | අගමැතිගේ නිර්දේශය මත පත් කරන විධායක නොවන ජනාධිපති; අගමැති හා කැබිනට් මණ්ඩලය | ජනතාව තෝරා ගන්නා විධායක ජනාධිපති: රාජ්‍ය නායකයා, ආණ්ඩුවේ ප්‍රධානියා හා සන්නද්ධ හමුදාවල සේනාධිනායකයා |
| අධිකරණය | ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය ඇතුළු අධිකරණ | ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය, අභියාචනාධිකරණය ඇතුළු අධිකරණ |
| මූලික අයිතිවාසිකම් | මූලික අයිතිවාසිකම් ඇතුළත් විය | මූලික අයිතිවාසිකම් ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය මගින් ආරක්ෂා කර ගත හැකි විය |
| නව ලක්ෂණ | ජනරජයක් වීම | ජනාධිපතිවරණය, සමානුපාතික නියෝජනය, ජනමත විචාරණය |
එක් එක් එක අයත් කාණ්ඩය තෝරන්න.