සෑම ද්රව්යයක්ම පරමාණුවලින් සෑදී ඇත. පරමාණුවක ඉලෙක්ට්රෝන සැකසී ඇති ආකාරය එම මූලද්රව්යය ආවර්තිතා වගුවේ පිහිටන තැනත්, එහි ගුණත් තීරණය කරයි.
මැද න්යෂ්ටියයි. ඒ වටා නියත ශක්ති මට්ටම් (කවච) වල ඉලෙක්ට්රෝන චලනය වේ. සූර්යයා වටා ග්රහලෝක මෙනි.
| අංශුව | පිහිටීම | ආරෝපණය | සාපේක්ෂ ස්කන්ධය |
|---|---|---|---|
| ප්රෝටෝනය (p) | න්යෂ්ටිය | +1 | 1 |
| නියුට්රෝනය (n) | න්යෂ්ටිය | 0 | 1 |
| ඉලෙක්ට්රෝනය (e) | ශක්ති මට්ටම් | −1 | 1/1840 පමණ |
පළමු ශක්ති මට්ටමේ උපරිම ඉලෙක්ට්රෝන 2ක්, දෙවැන්නේ 8ක්, (පළමු මූලද්රව්ය 20 සඳහා) තුන්වැන්නේ 8ක්.
| මූලද්රව්යය | Z | වින්යාසය | මූලද්රව්යය | Z | වින්යාසය |
|---|---|---|---|---|---|
| H | 1 | 1 | Na | 11 | 2,8,1 |
| He | 2 | 2 | Mg | 12 | 2,8,2 |
| Li | 3 | 2,1 | Al | 13 | 2,8,3 |
| C | 6 | 2,4 | Si | 14 | 2,8,4 |
| N | 7 | 2,5 | S | 16 | 2,8,6 |
| O | 8 | 2,6 | Cl | 17 | 2,8,7 |
| F | 9 | 2,7 | Ar | 18 | 2,8,8 |
| Ne | 10 | 2,8 | K / Ca | 19 / 20 | 2,8,8,1 / 2,8,8,2 |
එකම කාණ්ඩයේ මූලද්රව්යවල බාහිරම කවචයේ ඉලෙක්ට්රෝන ගණන සමානයි. උදා: Li (2,1), Na (2,8,1), K (2,8,8,1) සියල්ල I කාණ්ඩයේ. ඒවායේ රසායනික ගුණ සමානයි.
එකම ආවර්තයේ මූලද්රව්යවල ඉලෙක්ට්රෝන අඩංගු ශක්ති මට්ටම් ගණන සමානයි. උදා: Na සිට Ar දක්වා සියල්ලට කවච 3ක්; එබැවින් 3 වන ආවර්තයයි.
වායු අවස්ථාවේ ඇති පරමාණුවකින් ඉලෙක්ට්රෝනයක් ඉවත් කිරීමට අවශ්ය අවම ශක්තිය. ආවර්තයක් දිගේ ඉදිරියට සාමාන්යයෙන් වැඩි වේ; කාණ්ඩයක් දිගේ පහළට අඩු වේ.
සහසංයුජ බන්ධනයක ඉලෙක්ට්රෝන තමා දෙසට ආකර්ෂණය කර ගැනීමට පරමාණුවකට ඇති හැකියාව. ආවර්තයක් දිගේ ඉදිරියට වැඩි වේ; කාණ්ඩයක් දිගේ පහළට අඩු වේ. වැඩිම F ය.
උදා: සෝඩියම්, මැග්නීසියම්
උදා: කාබන්, සල්ෆර්, නයිට්රජන්
උදා: සිලිකන්, බෝරෝන්
⚗️ උභයගුණී ඔක්සයිඩ: අම්ල හා භස්ම යන දෙකම සමඟ ප්රතික්රියා කරයි. උදා: ඇලුමිනියම් ඔක්සයිඩ් (Al₂O₃), සින්ක් ඔක්සයිඩ් (ZnO).
සංයුජතාව යනු මූලද්රව්යයක පරමාණුවක් වෙනත් පරමාණු සමඟ සංයෝජනය වීමේ ධාරිතාවයි. උදා: H = 1, O = 2, N = 3, C = 4, Na = 1, Mg = 2, Al = 3.
සූත්රය ලිවීම (හරස් ගුණ කිරීම): Al (3) හා O (2) → Al₂O₃. Mg (2) හා Cl (1) → MgCl₂. C (4) හා O (2) → CO₂.
ඉලෙක්ට්රෝන වින්යාසය බලා කාණ්ඩය තෝරන්න.
0 / 6