10 ශ්‍රේණිය · විද්‍යාව · ඒකකය 10.11 · ඒකකය 11

දොර අගුල සරනේරුවට ඈතින් ඇත්තේ ඇයි?

ඇණ ගලවන යතුරක දිග මිට, දොර අගුල, කරකැවෙන රෝද... බලයකට වස්තුවක් භ්‍රමණය කිරීමට ඇති හැකියාව බලයේ විශාලත්වය හා භ්‍රමණ අක්ෂයේ සිට ඇති දුර මත රඳා පවතී.

ඉගෙනුම් පලය 1බල ඝූර්ණය අර්ථ දක්වා ගණනය කරයි
ඉගෙනුම් පලය 2දක්ෂිණාවර්ත හා වාමාවර්ත ඝූර්ණ හඳුනා ගනී
ඉගෙනුම් පලය 3බල යුග්මය හා එදිනෙදා භාවිත පැහැදිලි කරයි
11.1

බල ඝූර්ණය

ඝූර්ණය = F × dF = බලය (N), d = භ්‍රමණ ලක්ෂ්‍යයේ සිට බලයේ ක්‍රියා රේඛාවට ඇති ලම්බ දුර (m); ඒකකය නිව්ටන් මීටරය (N m)

නිදසුන: ඇණ යතුරක මිට අග සිට 0.25 m දුරින් 40 N බලයක් යෙදූ විට ඝූර්ණය = 40 × 0.25 = 10 N m.

එකම ඝූර්ණය ලබා ගැනීමට දුර වැඩි නම් අවශ්‍ය බලය අඩුයි. ඒ නිසා දොර අගුල සරනේරුවට ඈතින්ද, ඇණ යතුරුවල මිට දිගටද තනයි.

දක්ෂිණාවර්ත ඝූර්ණය

ඔරලෝසු කටු කැරකෙන දිශාවට භ්‍රමණය කරන ඝූර්ණය.

වාමාවර්ත ඝූර්ණය

ඔරලෝසු කටුවලට ප්‍රතිවිරුද්ධ දිශාවට භ්‍රමණය කරන ඝූර්ණය.

11.2

බල යුග්මය

සමාන්තර, සමාන හා ප්‍රතිවිරුද්ධ, එහෙත් එකම රේඛාවේ නොවන බල දෙකක් බල යුග්මයක් ලෙස හැඳින්වේ. එය වස්තුව ස්ථානයෙන් චලනය නොකර භ්‍රමණය පමණක් කරයි.

යුග්මයේ ඝූර්ණය = F × dF = එක් බලයක විශාලත්වය, d = බල දෙකේ ක්‍රියා රේඛා අතර ලම්බ දුර

උදා: වාහනයක සුක්කානම කරකැවීම, ජල කරාමය කරකැවීම, බෝතල් පියන ඇරීම, ඉස්කුරුප්පු නියනක් භාවිතය.

🗂️ ක්‍රියාකාරකම 1: ඝූර්ණය ගණනය කරන්න 0 / 6

එක් එක් එක අයත් කාණ්ඩය තෝරන්න.

⚖️ ක්‍රියාකාරකම 2: හරිද? වැරදිද? 0 / 3

සාරාංශය

මට පුළුවන්ද? ✅

0 / 4