බත් කටක් ග්ලූකෝස් බවට පත් වී, රුධිරයට අවශෝෂණය වී, සෛලවල ඔක්සිජන් සමඟ දහනය වී ශක්තිය ලබා දෙයි. ජීරණ හා ශ්වසන පද්ධති එක්ව කරන මේ කාර්යය බලමු.
විශාල, දිය නොවන ආහාර අණු එන්සයිම මගින් කුඩා, දියවන අණු බවට බිඳ හෙළීම ජීරණයයි.
| ස්ථානය | ස්‍රාවය / එන්සයිමය | ක්‍රියාව |
|---|---|---|
| මුඛය | කෙළ: ඇමයිලේස් | පිෂ්ටය → මෝල්ටෝස්; හැපීමෙන් කුඩා කිරීම |
| අන්නස්‍රෝතය | — | පරිවලන චලනයෙන් ආහාර ආමාශයට |
| ආමාශය | HCl, පෙප්සින් | ප්‍රෝටීන → පොලිපෙප්ටයිඩ; HCl ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් විනාශ කරයි |
| ග්‍රහණිය (කුඩා අන්ත්‍රය) | අක්මාවේ පිත; අග්න්‍යාශ යුෂ (ඇමයිලේස්, ට්‍රිප්සින්, ලයිපේස්) | පිත මේද ඉමල්සීකරණය කරයි; ජීරණය සම්පූර්ණ වේ |
| කුඩා අන්ත්‍රය | අන්ත්‍ර යුෂ | අවසාන ඵල ක්ෂුද්‍රාංකුර (villi) හරහා අවශෝෂණය |
| මහා අන්ත්‍රය | — | ජලය අවශෝෂණය; මළ සෑදීම |
අවසාන ඵල: කාබෝහයිඩ්‍රේට → ග්ලූකෝස්; ප්‍රෝටීන → ඇමයිනෝ අම්ල; ලිපිඩ → මේද අම්ල හා ග්ලිසරෝල්.
රෝග: පාචනය (දූෂිත ජලය, ආහාර), මළබද්ධය (තන්තු හා ජලය අඩු ආහාර), ගැස්ට්‍රයිටිස් (අක්‍රමවත් ආහාර වේල්, ආතතිය), උණ සන්නිපාතය (Salmonella typhi; පිරිසිදු ජලය හා ආහාරයෙන් වළක්වයි).
කාර්යක්ෂම ශ්වසන පෘෂ්ඨයක ලක්ෂණ (පෙනහළු වායු ගෝලිකා): විශාල පෘෂ්ඨ වර්ගඵලය, ඉතා තුනී බිත්ති, තෙත් බව, හොඳ රුධිර සැපයුම.
ඔක්සිජන් ප්‍රමාණවත් නැති විට ග්ලූකෝස් → ලැක්ටික් අම්ලය + ස්වල්ප ශක්තියක්. පේශි වේදනාව හා විඩාව.
ග්ලූකෝස් → එතනෝල් + CO₂ + ස්වල්ප ශක්තියක් (පැසවීම). පාන් පිපීම, මධ්‍යසාර නිෂ්පාදනය.
ශ්වසන රෝග: ඇදුම (ශ්වසන මාර්ග පටු වීම), බ්‍රොන්කයිටිස්, නියුමෝනියාව, ක්ෂය රෝගය (Mycobacterium tuberculosis), පෙනහළු පිළිකා (දුම්පානය ප්‍රධාන හේතුවකි).
එක් එක් එක අයත් කාණ්ඩය තෝරන්න.
0 / 6