11 ශ්‍රේණිය · විද්‍යාව · ඒකකය 11.10 · ඒකකය 10

තාපය හා උෂ්ණත්වය

දුම්රිය පීලි අතර හිඩැස් තබන්නේ ඇයි? මුහුදු සුළඟ හමන්නේ ඇයි? තර්මස් ෆ්ලාස්කුව තේ උණුසුම්ව තබා ගන්නේ කෙසේද? තාපය හා එහි ඵල මේවා පැහැදිලි කරයි.

ඉගෙනුම් පලය 1තාපය හා උෂ්ණත්වය වෙන් කරයි
ඉගෙනුම් පලය 2ප්‍රසාරණය හා එහි යෙදීම් පැහැදිලි කරයි
ඉගෙනුම් පලය 3Q = mcΔθ හා Q = mL භාවිතයෙන් ගණනය කරයි
ඉගෙනුම් පලය 4තාප සංක්‍රමණ ක්‍රම තුන විස්තර කරයි
10.1

තාපය හා උෂ්ණත්වය

තාපය

උෂ්ණත්ව වෙනසක් නිසා එක් වස්තුවක සිට තවත් වස්තුවකට ගලන ශක්තිය. ඒකකය ජූලය (J).

උෂ්ණත්වය

වස්තුවක උණුසුම් බව / සීතල බවේ මිනුම. ඒකක: °C, කෙල්වින් (K). K = °C + 273. තාපමානයෙන් මනී.

10.2

ප්‍රසාරණය

රත් කළ විට ඝන, ද්‍රව හා වායු ප්‍රසාරණය වේ (වායු වැඩිම, ඝන අඩුම). යෙදීම්: දුම්රිය පීලි හා පාලම්වල හිඩැස්, විදුලි රැහැන් ලිහිල්ව ඇදීම, ද්වි-ලෝහ තීරු (තර්මොස්ටැට්), රසදිය තාපමානය.

ජලයේ අසාමාන්‍ය ප්‍රසාරණය: 0 °C සිට 4 °C දක්වා රත් කරන විට ජලය සංකෝචනය වේ. ජලයේ ඝනත්වය උපරිම වන්නේ 4 °C දීය. ඒ නිසා ශීත රටවල විල්වල මතුපිට අයිස් වුවද පතුලේ ජලය 4 °C හි පවතී; ජලජ ජීවීන් ජීවත් වේ.

10.3

විශිෂ්ට තාප ධාරිතාව හා ගුප්ත තාපය

Q = m c ΔθQ = තාපය (J), m = ස්කන්ධය (kg), c = විශිෂ්ට තාප ධාරිතාව (J kg⁻¹ K⁻¹), Δθ = උෂ්ණත්ව වෙනස
Q = m Lඅවස්ථා විපර්යාසයේදී (උෂ්ණත්වය නොවෙනස්ව) L = විශිෂ්ට ගුප්ත තාපය (J kg⁻¹)

නිදසුන: ජලය 2 kg ක් 20 °C සිට 70 °C දක්වා රත් කිරීමට (c = 4200 J kg⁻¹ K⁻¹): Q = 2 × 4200 × 50 = 420 000 J.

ජලයේ විශිෂ්ට තාප ධාරිතාව ඉහළ නිසා එය සිසිලනකාරකයක් ලෙස (වාහන රේඩියේටර්) භාවිත වේ; මුහුදු හා ගොඩබිම රත් වීමේ වෙනස නිසා මුහුදු හා ගොඩ සුළං හට ගනී.

වාෂ්පීකරණයෙන් සිසිල් වීම: දහඩිය වාෂ්ප වන විට ගුප්ත තාපය දේහයෙන් ලබා ගන්නා නිසා දේහය සිසිල් වේ. මැටි කළයේ ජලය සිසිල්.

10.4

තාප සංක්‍රමණය

🗂️ ක්‍රියාකාරකම 1: සංක්‍රමණ ක්‍රමය 0 / 6

එක් එක් එක අයත් කාණ්ඩය තෝරන්න.

තර්මස් ෆ්ලාස්කුව: රික්ත අවකාශය සන්නයනය හා සංවහනය වළක්වයි; රිදී ආලේපිත බිත්ති විකිරණය පරාවර්තනය කරයි; ඇබය සංවහනය වළක්වයි.

අඳුරු, රළු පෘෂ්ඨ හොඳ විකිරණ අවශෝෂක හා විමෝචක වේ; දිලිසෙන සුදු පෘෂ්ඨ හොඳ පරාවර්තකයි.

සාරාංශය

මට පුළුවන්ද? ✅

0 / 5