10 ශ්‍රේණිය · ICT · ඒකකය 10.4 · පාඩම 4

ද්විමය, අෂ්ටක හා ෂඩ් දශම

පරිගණකය සියල්ල ගබඩා කරන්නේ 0 හා 1 ලෙසිනි. සංඛ්‍යා පද්ධති අතර පරිවර්තනය, දත්ත ප්‍රමාණ ඒකක හා අක්ෂර කේත ක්‍රම ඉගෙන ගනිමු.

ඉගෙනුම් පලය 1සංඛ්‍යා පද්ධති හඳුනා ගනී
ඉගෙනුම් පලය 2දශම, ද්විමය, අෂ්ටක හා ෂඩ් දශම අතර පරිවර්තනය කරයි
ඉගෙනුම් පලය 3ආචයන ධාරිතා ඒකක හා කේත ක්‍රම පැහැදිලි කරයි
4.1

සංඛ්‍යා පද්ධති

පද්ධතියපාදයඉලක්කම්
ද්විමය (Binary)20, 1
අෂ්ටක (Octal)80 – 7
දශම (Decimal)100 – 9
ෂඩ් දශම (Hexadecimal)160 – 9, A(10) – F(15)

✏️ නිදසුන

13₁₀ ද්විමයට හරවන්න.

  • 13 ÷ 2 = 6 ඉතිරි 1; 6 ÷ 2 = 3 ඉතිරි 0; 3 ÷ 2 = 1 ඉතිරි 1; 1 ÷ 2 = 0 ඉතිරි 1
  • ඉතිරි පහළ සිට ඉහළට: 1101₂

✏️ නිදසුන

1011₂ දශමයට හා ෂඩ් දශමයට හරවන්න.

  • = 8 + 0 + 2 + 1 = 11₁₀
  • 11 = B₁₆

✏️ නිදසුන

ද්විමය 101110₂ අෂ්ටකයට හරවන්න.

  • දකුණේ සිට 3 බැගින් කාණ්ඩ: 101 | 110
  • = 5 | 6 → 56₈
4.2

ධාරිතා ඒකක හා කේත ක්‍රම

බිට් (0/1) → නිබ්ල් = 4 bits → බයිට් = 8 bits → 1 KB = 1024 B → 1 MB = 1024 KB → 1 GB = 1024 MB → 1 TB = 1024 GB.

BCD: දශම ඉලක්කමක් බිට් 4න්. ASCII: බිට් 7 (අක්ෂර 128); “A” = 65. EBCDIC: බිට් 8 (IBM). Unicode: සිංහල, දෙමළ ඇතුළු ලෝකයේ සියලු භාෂා.

සාරාංශය

මට පුළුවන්ද? ✅

0 / 5