6 ශ්‍රේණිය විද්‍යාව · ඒකකය 4
ශක්තිය
බල්බය පත්තු වෙන්නත්, බෝලය පෙරළෙන්නත්, අපි දුවන්නත් ශක්තිය ඕනේ. ශක්තියේ ආකාර සහ එය එක ආකාරයකින් තවත් ආකාරයකට මාරු වෙන හැටි බලමු.
මේ පාඩමෙන් 1ශක්තියේ ආකාර නම් කරනවා
මේ පාඩමෙන් 2ශක්ති පරිවර්තන සඳහා උදාහරණ දෙනවා
මේ පාඩමෙන් 3ශක්ති ප්‍රභව නම් කරනවා
1ශක්තිය යනු කුමක්ද?
වැඩක් කරන්න ඇති හැකියාව ශක්තියයි. ශක්තිය අපිට අල්ලන්න බැහැ, ඒත් එහි ප්‍රතිඵල දකින්න පුළුවන්.
ශක්තිය පදාර්ථයක් නොවෙයි: ඊට ස්කන්ධයක් නැහැ, ඉඩක් ගන්නෙත් නැහැ.
2ශක්තියේ ආකාර
- ආලෝක ශක්තිය: හිරු, විදුලි බල්බය
- තාප ශක්තිය: ගින්දර, උණු වතුර
- ශබ්ද ශක්තිය: සීනුව, ගුවන් විදුලිය
- විද්‍යුත් ශක්තිය: බැටරිය, විදුලිය
- චාලක ශක්තිය: චලනය වන බෝලයක්, හමන සුළඟ
- විභව ශක්තිය: උසක තියෙන ගලක්, ඇදගත් රබර් පටියක්
- රසායනික ශක්තිය: ආහාර, ඉන්ධන, බැටරිය ඇතුළේ
3ශක්ති පරිවර්තන
ශක්තිය එක ආකාරයකින් තවත් ආකාරයකට මාරු වෙනවා. මෙය ශක්ති පරිවර්තනයයි.
- විදුලි බල්බය: විද්‍යුත් → ආලෝක + තාප
- විදුලි පංකාව: විද්‍යුත් → චාලක
- ටෝච් එළිය: රසායනික → විද්‍යුත් → ආලෝක
- අපි ආහාර කාලා දුවන කොට: රසායනික → චාලක + තාප
උදාහරණය: ගුවන් විදුලියක (රේඩියෝ) ශක්ති පරිවර්තනය ලියන්න.
පිළිතුර: විද්‍යුත් ශක්තිය → ශබ්ද ශක්තිය
පිළිතුර: විද්‍යුත් ශක්තිය → ශබ්ද ශක්තිය
4ශක්ති ප්‍රභව
අපිට ලැබෙන ශක්තියේ ප්‍රධාන ප්‍රභවය සූර්යයායි.
- නැවත නැවත ලැබෙන ප්‍රභව: හිරු එළිය, සුළඟ, ගලා යන ජලය
- අවසන් වී යන ප්‍රභව: ඛනිජ තෙල්, ගල් අඟුරු, ස්වාභාවික වායුව
පාවිච්චි නොකරන විදුලි උපකරණ නිවා දැමීමෙන් ශක්තිය ඉතිරි කරන්න පුළුවන්.
✏️ උත්සාහ කරමු
විදුලි පංකාවේ ශක්ති පරිවර්තනය කුමක්ද?
උසක තියෙන ගලක ඇත්තේ කුමන ශක්තියද?
අවසන් වී යන ශක්ති ප්‍රභවයක් තෝරන්න.
🔑 අලුත් වචන (කාඩ්පත ඔබන්න)
📝 සාරාංශය
- ශක්තිය යනු වැඩක් කිරීමේ හැකියාවයි.
- ආකාර: ආලෝක, තාප, ශබ්ද, විද්‍යුත්, චාලක, විභව, රසායනික.
- ශක්තිය එක ආකාරයකින් තවත් ආකාරයකට පරිවර්තනය වෙනවා.
- ප්‍රධාන ශක්ති ප්‍රභවය සූර්යයා.
ඊළඟට: මේ පාඩමේ ප්‍රශ්න විචාරය කරලා ඔයා කොච්චර ඉගෙන ගත්තද බලන්න.