6 ශ්‍රේණිය විද්‍යාව · ඒකකය 5
ජලය
ජලය නැතිව ජීවයක් නැහැ. ජලය ලැබෙන තැන්, ජලයේ අවස්ථා, ජල චක්‍රය සහ ජලය ආරක්ෂා කරන හැටි ඉගෙන ගමු.
මේ පාඩමෙන් 1ජල ප්‍රභව නම් කරනවා
මේ පාඩමෙන් 2ජලයේ අවස්ථා තුන සහ ජල චක්‍රය විස්තර කරනවා
මේ පාඩමෙන් 3ජලය දූෂණය වීම වළක්වන හැටි කියනවා
1ජලය ලැබෙන තැන්
- වර්ෂාව
- ගංගා, ඇළ දොළ
- වැව්, පොකුණු
- ළිං සහ උල්පත් (භූගත ජලය)
- මුහුද (ලුණු ජලය)
පෘථිවියේ ඇති ජලයෙන් වැඩි කොටසක් මුහුදේ ලුණු ජලයයි. අපිට බොන්න පුළුවන් මිරිදිය ජලය ඇත්තේ ඉතා සුළු ප්‍රමාණයක්.
2ජලයේ අවස්ථා තුන
- ඝන අවස්ථාව: අයිස්
- ද්‍රව අවස්ථාව: ජලය
- වායු අවස්ථාව: ජල වාෂ්ප
අයිස් රත් කළාම දිය වී ජලය වෙනවා. ජලය රත් කළාම වාෂ්ප වෙනවා. ජල වාෂ්ප සිසිල් වුණාම නැවත ජල බිඳු වෙනවා.
උදාහරණය: සීතල වතුර වීදුරුවක පිටත ජල බිඳු හැදෙන්නේ ඇයි?
පිළිතුර: වාතයේ ඇති ජල වාෂ්ප සීතල වීදුරුව ගැටී සිසිල් වී ජල බිඳු බවට පත් වෙනවා.
පිළිතුර: වාතයේ ඇති ජල වාෂ්ප සීතල වීදුරුව ගැටී සිසිල් වී ජල බිඳු බවට පත් වෙනවා.
3ජල චක්‍රය
- හිරු රශ්මියෙන් මුහුදේ, ගංගාවල සහ ශාකවල ජලය වාෂ්ප වෙනවා
- ජල වාෂ්ප ඉහළට ගොස් සිසිල් වී වලාකුළු හැදෙනවා
- වලාකුළුවලින් වැසි ලෙස ජලය ආපසු පොළොවට වැටෙනවා
- ගංගා ඔස්සේ ජලය නැවත මුහුදට ගලා යනවා
මේ ක්‍රියාවලිය නොනවත්වා සිදු වෙනවා. ඒ නිසා එය ජල චක්‍රය ලෙස හඳුන්වනවා.
4ජලය පිරිසිදුව තබා ගනිමු
කසළ, රසායන ද්‍රව්‍ය, අපද්‍රව්‍ය ජලයට එකතු වීමෙන් ජලය දූෂණය වෙනවා. දූෂිත ජලය බීමෙන් පාචනය වැනි රෝග හැදෙනවා.
- ජල මූලාශ්‍රවලට කසළ නොදමන්න
- කරාම වසා ජලය ඉතිරි කරන්න
- බීමට පෙර ජලය උතුරා නිවා ගන්න
- වැසි ජලය එකතු කර භාවිත කරන්න
ජලය උතුරවා බීමෙන් ජලයේ ඇති රෝග කාරක විෂබීජ විනාශ වෙනවා.
✏️ උත්සාහ කරමු
අයිස් යනු ජලයේ කුමන අවස්ථාවද?
වලාකුළු හැදෙන්නේ ...
ළිං ජලය අයත් වන්නේ ...
🔑 අලුත් වචන (කාඩ්පත ඔබන්න)
📝 සාරාංශය
- ජල ප්‍රභව: වර්ෂාව, ගංගා, වැව්, ළිං, මුහුද.
- ජලයේ අවස්ථා තුන: අයිස්, ජලය, ජල වාෂ්ප.
- ජල චක්‍රය: වාෂ්පීකරණය → වලාකුළු → වැසි → ගංගා → මුහුද.
- ජලය දූෂණය නොකර ඉතිරි කර භාවිත කරමු.
ඊළඟට: මේ පාඩමේ ප්‍රශ්න විචාරය කරලා ඔයා කොච්චර ඉගෙන ගත්තද බලන්න.