ගිණුම්කරණය හැඳින්වීම

1ගිණුම්කරණය සහ එහි අරමුණු

ව්‍යාපාරයක් කෙරෙහි ඇල්මැති පාර්ශ්වවලට තීරණ ගැනීමට ප්‍රයෝජනවත් තොරතුරු සැපයීමේ ක්‍රියාවලිය ගිණුම්කරණයයි. මූල්‍යමය තොරතුරු සපයන්නේ මූල්‍ය ගිණුම්කරණයයි.

• ප්‍රමාණවත් ලාභයක් උපයා ඇත්දැයි දැන ගැනීම
• මූල්‍ය තත්ත්වය සතුටුදායකදැයි දැන ගැනීම
• නීතිමය අවශ්‍යතා ඉටු කිරීම
• ගනුදෙනු අමතක වීම, අතපසු වීම වළක්වා මූල්‍ය කටයුතු ක්‍රමවත් කිරීම

ගිණුම්කරණය මගින් ඇල්මැති පාර්ශ්වවලට සපයන වාර්තා මූල්‍ය ප්‍රකාශ නම් වේ. ඒවාට පදනම ව්‍යාපාර ගනුදෙනුයි.

2ව්‍යාපාර ගනුදෙනු

ව්‍යාපාරයක් සහ වෙනත් පාර්ශ්වයක් අතර සම්පත් හුවමාරු වීම ගනුදෙනුවකි. ගිණුම්කරණයේ සලකන්නේ වටිනාකම මුදලින් මැනිය හැකි ගනුදෙනු පමණි.

• උදා: රු. 100,000ට භාණ්ඩ විකිණීම, රු. 50,000ක් වැටුප් ගෙවීම, බැංකු ණයක් ලබා ගැනීම
• ව්‍යාපාරය තුළ සිදුවීම් ද ගනුදෙනු ලෙස සලකයි: භාණ්ඩ තොගයක් විනාශ වීම, ලැබිය යුතු ණයක් බොල් ණය වීම
• අත්පිට ගනුදෙනුව: වටිනාකම එවෙලේම බේරුම් කරයි. ණයට ගනුදෙනුව: පසුව බේරුම් කිරීමට එකඟ වෙයි

3වත්කම්

අතීත ගනුදෙනුවක ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඇතිවන, අනාගතයේ ව්‍යාපාරයට ආර්ථික ප්‍රතිලාභ ගලා එන, ව්‍යාපාරය පාලනය කරන සම්පත් වත්කම් වේ.

• ජංගම වත්කම්: මාස 12ක් වැනි කෙටි කාලයක් තුළ පාවිච්චි කිරීම, විකිණීම හෝ මුදල් බවට පත්වීම අපේක්ෂිත ඒවා. උදා: භාණ්ඩ තොගය, ණයගැතියෝ, බැංකු හා මුදල් ශේෂ
• ජංගම නොවන වත්කම්: අනෙකුත් වත්කම්. උදා: ඉඩම් හා ගොඩනැගිලි, යන්ත්‍රෝපකරණ, ලී බඩු හා උපකරණ, මෝටර් රථ

කුලියට ගත් ගොඩනැගිල්ලක් වත්කමක් නොවේ, එය ව්‍යාපාරය පාලනය කරන්නේ නැති නිසා.

4වගකීම් සහ හිමිකම

අතීත ගනුදෙනුවක ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ව්‍යාපාරය ගෙවිය යුතු අගය වගකීමයි. එය වර්තමාන බැඳීමක් වන අතර බේරුම් කරන විට සම්පත් පිටතට ගලා යයි.

• ජංගම (කෙටිකාලීන) වගකීම්: මාස 12ක් තුළ බේරුම් කළ යුතු ඒවා. උදා: ණයහිමියෝ, ගෙවිය යුතු විදුලි වියදම්
• ජංගම නොවන (දිගුකාලීන) වගකීම්: උදා: දිගුකාලීන බැංකු ණය

හිමිකම = වත්කම් - වගකීම්. උදා: වත්කම් රු. 500,000, බැංකු ණය රු. 200,000 නම් හිමිකම රු. 300,000යි. කේවල ස්වාමි ව්‍යාපාරයක හිමිකම නිරූපණය කරන්නේ ප්‍රාග්ධනයයි.

5ආදායම් සහ වියදම්

ලාභය = ආදායම් - වියදම්. ලාභය හිමිකරුට අයත් නිසා හිමිකමට එකතු වේ.

• ආදායම්: අයිතිකරු ප්‍රාග්ධනය යෙදීම හැර හිමිකම වැඩි කරන දේ. උදා: විකුණුම්, ලද පොලී, කුලී, කොමිස්
• වියදම්: ගැනිලි හැර හිමිකම අඩු කරන දේ. උදා: වැටුප්, රක්ෂණ ගාස්තු, විකුණූ භාණ්ඩවල පිරිවැය, ණය පොලී
• ගැනිලි: අයිතිකරු ව්‍යාපාරයේ මුදල් හෝ භාණ්ඩ පෞද්ගලික ප්‍රයෝජනයට ගැනීම. හිමිකම අඩු කළත් වියදමක් නොවේ