10 ශ්රේණිය ව්යාපාර හා ගිණුම්කරණය · 6 පරිච්ඡේදය
ගනුදෙනුවල ද්විත්ව බලපෑම
හැම ගනුදෙනුවකටම සටහන් දෙකක්: හර සහ බැර. ද්විත්ව සටහන් ක්රමය, ගිණුමක ආකෘතිය, ගිණුම් වර්ග පහ සහ ද්විත්ව සටහන් රීති.
මේ පාඩමෙන් 1ගනුදෙනුවක ද්විත්ව බලපෑම පැහැදිලි කරනවා
මේ පාඩමෙන් 2ගිණුමක ආකෘතිය අඳිනවා
මේ පාඩමෙන් 3ගිණුම් වර්ග පහ සහ ද්විත්ව සටහන් රීති යොදා ගනිමින් හර/බැර තීරණය කරනවා
මේ පාඩමෙන් 4ගනුදෙනු ලෙජර ගිණුම්වල සටහන් කරනවා
1ද්විත්ව බලපෑම සහ ද්විත්ව සටහන් ක්රමය
හැම ගනුදෙනුවක්ම ගිණුම්කරණ සමීකරණයේ අයිතම දෙකකට බලපායි. මෙය ගනුදෙනුවක ද්විත්ව බලපෑමයි.
- ප්රාග්ධනය යෙදවීම: මුදල් වත්කම ↑, හිමිකම ↑
- ලී බඩු මිලදී ගැනීම: ලී බඩු ↑, මුදල් ↓
- වැටුප් ගෙවීම: මුදල් ↓, හිමිකම ↓
හැම ගිණුමකටම හර (වම) සහ බැර (දකුණ) පැති දෙකක් ඇත. එකම වටිනාකම එක් ගිණුමක හර පැත්තේ සහ තවත් ගිණුමක බැර පැත්තේ සටහන් කරන ක්රමය ද්විත්ව සටහන් ක්රමයයි.
2ගිණුමක ආකෘතිය සහ ලෙජරය
හර පැත්තේ සහ බැර පැත්තේ තීරු: දිනය, විස්තරය, සඟල පිටු අංකය (ස.පි.), වටිනාකම (රු.).
- හර පැත්තේ විස්තරයට ලියන්නේ: ඒ වටිනාකම බැර කළ ගිණුමේ නම
- බැර පැත්තේ විස්තරයට ලියන්නේ: ඒ වටිනාකම හර කළ ගිණුමේ නම
ව්යාපාරයේ සියලු ගිණුම්වල එකතුව ලෙජරය නම් වේ.
3ගිණුම් වර්ග පහ
- වත්කම් ගිණුම්: ගොඩනැගිලි, ණයගැති, මුදල්
- වගකීම් ගිණුම්: බැංකු ණය, ණයහිමි, ගෙවිය යුතු විදුලි ගාස්තු
- හිමිකම් ගිණුම්: ප්රාග්ධන, ගැනිලි
- ආදායම් ගිණුම්: විකුණුම්, කොමිස් ආදායම්, පොලී ආදායම්
- වියදම් ගිණුම්: වැටුප්, රක්ෂණ ගාස්තු, විදුලි ගාස්තු
4ද්විත්ව සටහන් රීති
- වත්කම්: වැඩි වීම හර, අඩු වීම බැර
- වියදම්: වැඩි වීම හර, අඩු වීම බැර
- වගකීම්: වැඩි වීම බැර, අඩු වීම හර
- හිමිකම: වැඩි වීම බැර, අඩු වීම හර
- ආදායම්: වැඩි වීම බැර, අඩු වීම හර
මතක තබා ගන්න: වත්කම් සහ වියදම් වැඩි වන්නේ හර පැත්තේ. වගකීම්, හිමිකම, ආදායම් වැඩි වන්නේ බැර පැත්තේ.
5නිදසුන්
- රු. 500,000ක් ගෙවා යන්ත්රයක් ගැනීම: යන්ත්ර ගිණුම හර, මුදල් ගිණුම බැර
- රු. 200,000 බැංකු ණයක් ලැබීම: මුදල් ගිණුම හර, බැංකු ණය ගිණුම බැර
- අයිතිකරු රු. 300,000ක් යෙදවීම: මුදල් ගිණුම හර, ප්රාග්ධන ගිණුම බැර
- පොලී ආදායමක් ලැබීම: මුදල් ගිණුම හර, පොලී ආදායම් ගිණුම බැර
- රු. 20,000 වැටුප් ගෙවීම: වැටුප් ගිණුම හර, මුදල් ගිණුම බැර
උදාහරණය: රු. 80,000ක භාණ්ඩ ණයට ගැනීමේ ද්විත්ව සටහන?
පිළිතුර: ගැනුම් ගිණුම හර රු. 80,000, ණයහිමි ගිණුම බැර රු. 80,000.
පිළිතුර: ගැනුම් ගිණුම හර රු. 80,000, ණයහිමි ගිණුම බැර රු. 80,000.
✏️ උත්සාහ කරමු
වත්කමක් වැඩි වන විට ...
ආදායමක් වැඩි වන විට ...
ගැනිලි ගිණුම අයත් වන්නේ ...
🔑 අලුත් වචන (කාඩ්පත ඔබන්න)
📝 සාරාංශය
- හැම ගනුදෙනුවකටම හර සහ බැර සටහන් දෙකක්.
- ගිණුම් වර්ග 5: වත්කම්, වගකීම්, හිමිකම, ආදායම්, වියදම්.
- වත්කම් හා වියදම් වැඩි වීම හර. වගකීම්, හිමිකම, ආදායම් වැඩි වීම බැර.
- සියලු ගිණුම් එකතුව ලෙජරයයි.
ඊළඟට: මේ පාඩමේ ප්රශ්න විචාරය කරලා ඔයා කොච්චර ඉගෙන ගත්තද බලන්න.