මුදල් පොත සහ සුළු මුදල් පොත
මුදල් ලැබීම් හා ගෙවීම් සටහන් කරන මුදල් පොත, එහි ද්විත්ව කාර්යය, ගිණුම් තුලනය, වට්ටම් සහ අග්රිම ක්රමයේ සුළු මුදල් පොත.
1මුදල් පොත සහ එහි ද්විත්ව කාර්යය
ව්යවහාර මුදලින් සිදුවන මුදල් ලැබීම් සහ ගෙවීම් වාර්තා කරන මූලික සටහන් පොත මුදල් පොතයි. ලැබීම් ලදුපත් ආශ්රයෙන් ද, ගෙවීම් ගෙවීම් වවුචර ආශ්රයෙන් ද සටහන් කරයි.
- මූලික සටහන් පොතක කාර්යය: ගනුදෙනු පළමු වරට සටහන් කරයි
- ලෙජර ගිණුමක කාර්යය: හර සහ බැර පැති දෙකක් ඇත
මුදල් වත්කමක් නිසා: මුදල් ලැබීම් මුදල් පොතට හර, මුදල් ගෙවීම් මුදල් පොතට බැර. ඉතිරි සටහන ලෙජරයේ අදාළ ගිණුමේ තබයි: මුදල් පොතට හර කළ ඒවා අනෙක් ගිණුම්වලට බැර, බැර කළ ඒවා අනෙක් ගිණුම්වලට හර.
පිළිතුර: මුදල් පොතේ හර පැත්තේ (විස්තරය: බැංකු ණය) සහ ලෙජරයේ බැංකු ණය ගිණුමට බැර.
2ගිණුම් තුලනය කිරීම
කාලච්ඡේදය අවසානයේ ගිණුමක හර හා බැර එකතුවල වෙනස ගිණුමේ ශේෂයයි. උදා: ලැබීම් රු. 50,000, ගෙවීම් රු. 33,000 නම් මුදල් ශේෂය රු. 17,000යි.
- හර පැත්ත වැඩි නම්: හර ශේෂයක්
- බැර පැත්ත වැඩි නම්: බැර ශේෂයක්
- ශේෂය "පහළට ගෙන යාම" (ප/ගෙ) ලෙස ලියා, ඊළඟ කාලයට "ඉදිරියට ගෙන ඒම" (ඉ/ගෙ) ලෙස ලියයි
3වෙළෙඳ වට්ටම් සහ මුදල් වට්ටම්
- වෙළෙඳ වට්ටම: ලකුණු කළ මිලෙන් කරන අඩු කිරීම. ගිණුම්වල සටහන් නොකරයි, ශුද්ධ වටිනාකම පමණක් සටහන් කරයි. උදා: රු. 20,000ක භාණ්ඩයට 10% වෙළෙඳ වට්ටමක් නම් ගිණුම්ගත කරන්නේ රු. 18,000යි
- දුන් මුදල් වට්ටම: ඉඩ දුන් කාලය තුළ ණයගැතියන් ගෙවන විට දෙන අඩු කිරීම. ව්යාපාරයට වියදමකි. මුදල් පොතේ හර පැත්තේ වට්ටම් තීරුවේ ලියයි
- ලද මුදල් වට්ටම: ඉඩ දුන් කාලය තුළ ණයහිමියන්ට ගෙවන විට ලැබෙන අඩු කිරීම. ව්යාපාරයට ආදායමකි. මුදල් පොතේ බැර පැත්තේ වට්ටම් තීරුවේ ලියයි
වට්ටම් තීරු සිහිවටන තීරු පමණි. ඒවායේ එකතු සඳහා ලෙජරයේ වෙනම ද්විත්ව සටහන් තැබිය යුතුයි: දුන් වට්ටම් ගිණුම හර / ණයගැති ගිණුම් බැර; ණයහිමි ගිණුම් හර / ලද වට්ටම් ගිණුම බැර.
පිළිතුර: වට්ටම රු. 500, ලැබෙන මුදල රු. 9,500. ණයගැති ගිණුම රු. 10,000කින් ම බැර වේ.
4සුළු මුදල් පොත සහ අග්රිම ක්රමය
තැපැල් ගාස්තු, පිරිසිදු කිරීම, ගමන්, සංග්රහ, ලිපිද්රව්ය වැනි නිතර සිදුවන අඩු වටිනාකම් ගෙවීම් සටහන් කරන මූලික පොත සුළු මුදල් පොතයි. සෑම ගෙවීමකටම සුළු මුදල් ගෙවීම් වවුචරයක් ඇත.
- සුළු මුදල් අග්රිමය: සුළු මුදල් භාරකරුට දෙන නිශ්චිත මුදල
- ප්රතිපූරණය: ගෙවා ඇති මුදලට සමාන මුදලක් නැවත දී අග්රිමය සම්පූර්ණ කිරීම
- උදා: අග්රිමය රු. 2,000, වියදම් රු. 1,600 නම් ඉතිරිය රු. 400යි, ප්රතිපූරණය කරන්නේ රු. 1,600යි
විශ්ලේෂණ තීරු (තැපැල්, ගමන්, සංග්රහ, විවිධ වියදම්, වෙනත් ලෙජර ගිණුම්) නිසා එක් එක් වියදම් වර්ගයේ එකතුව ලෙජරයට පිටපත් කිරීම පහසුයි. ද්විත්ව සටහන: අදාළ වියදම් ගිණුම් හර, සුළු මුදල් පොත බැර.
සුළු මුදල් පොතද මුදල් පොත මෙන් ද්විත්ව කාර්යයක් (මූලික පොත + ගිණුම) ඉටු කරයි.
✏️ උත්සාහ කරමු
මුදල් ලැබීම් මුදල් පොතේ ...
ලද මුදල් වට්ටම ව්යාපාරයට ...
අග්රිමය රු. 3,000, වියදම් රු. 2,400 නම් ප්රතිපූරණය ...
🔑 අලුත් වචන (කාඩ්පත ඔබන්න)
📝 සාරාංශය
- මුදල් පොත: ලැබීම් හර, ගෙවීම් බැර. මූලික පොත + ගිණුම.
- ශේෂය = හර එකතුව සහ බැර එකතුව අතර වෙනස.
- වෙළෙඳ වට්ටම් ගිණුම්ගත නොකරයි. දුන් මුදල් වට්ටම වියදමක්, ලද මුදල් වට්ටම ආදායමක්.
- සුළු මුදල්: අග්රිම ක්රමය සහ ප්රතිපූරණය.
ඊළඟට: මේ පාඩමේ ප්රශ්න විචාරය කරලා ඔයා කොච්චර ඉගෙන ගත්තද බලන්න.