10 ශ්‍රේණිය · ඉතිහාසය · ඒකකය 10.3 · ඒකකය 10.3

ගම් ප්‍රධානියාගේ සිට රජු දක්වා

පවුලක ප්‍රධානියා, ගමක ප්‍රධානියා, ගම් කිහිපයක ප්‍රධානියා... මේ පියවරෙන් පියවර ශ්‍රී ලංකාවේ රාජාණ්ඩුව ගොඩනැගුණේ කෙසේදැයි බලමු.

ඉගෙනුම් පලය 1රාජාණ්ඩුවේ පදනම විස්තර කරයි
ඉගෙනුම් පලය 2රාජාණ්ඩු සංකල්පය, රාජ්‍ය උරුමය හා රජුගේ කාර්යභාරය විග්‍රහ කරයි
ඉගෙනුම් පලය 3මුල් යුගයේ පාලකයන් හඳුන්වා දෙයි
3.1

රාජාණ්ඩුවට පෙර යුගය

රාජ්‍යය ක්‍රමවත් සංවිධාන ව්‍යුහයක් ගැනීමට පෙර, බලය බෙදී තිබුණේ කුඩා ප්‍රධානීන් අතර ය. මේ බව ශිලා ලේඛනවලින් හෙළි වේ.

  1. පවුල: සමාජයේ කුඩාම ඒකකය. ප්‍රධානියා ගහපති (ගෘහපති) ය.
  2. ගම: පවුල් කිහිපයක් එක්ව ගමක් විය. ගමේ නායකයා ගාමික ය.
  3. ගම් කිහිපයක්: ගාමිකයන් කිහිප දෙනෙකුගේ නායකයා පරුමක ය.
  4. රාජාණ්ඩුව: බලවත් වූ පරුමකයන් කලක් යත්ම රජ යන නමින් හැඳින්වුණි.

පරුමකයන් හා වැව්

පරුමකයන්ගේ නැගීම වැව් ආශ්‍රිත ගොවි ජනාවාස සමඟ බැඳී ඇත. වැවක් තැනීමට හා ජලය බෙදීමට ජනයා සංවිධානය කිරීම නායකත්වය ශක්තිමත් කළේය.

“රජ” නාමය

මුල් කාලයේ දිවයිනේ විවිධ ප්‍රදේශවල “රජ” නාමය දැරූ කුඩා දේශපාලන ඒකක කිහිපයක් පැවතිණි. පසුව අනුරාධපුරය කේන්ද්‍ර කරගත් බලය ප්‍රබල විය.

ගාමික
පවුල් කිහිපයකින් සැදුණු ගමක නායකයා
පරුමක
ගාමිකයන්ගේ නායකයා
බලය විමධ්‍යගත වීම
දේශපාලන බලය විවිධ ප්‍රදේශ නියෝජනය කරන පුද්ගලයන් කිහිප දෙනෙකු අතර බෙදී පැවතීම
බලය මධ්‍යගත වීම
බලය එක් පුද්ගලයෙකු වටා කේන්ද්‍රගත වීම

🧭 ක්‍රියාකාරකම 1: බලයේ පඩිපෙළ 0 / 4

කුඩාම ඒකකයේ සිට විශාලතම දක්වා පිළිවෙළට ඔබන්න.

3.2

රාජාණ්ඩුව හා රජු

රජු සාමාන්‍ය පාලකයෙකුට වඩා උසස් කෙනෙකු ලෙස පෙන්වීමට විවිධ සංකල්ප භාවිත විය.

රාජ්‍ය උරුමය

  • පියාගෙන් පුතාට
  • සහෝදරයාගෙන් සහෝදරයාට (අනුජයාට)

රජුගේ කාර්යභාරය

  • රට ආරක්ෂා කිරීම
  • නීතිය හා යුක්තිය පවත්වාගෙන යාම
  • වාරිමාර්ග හා ආගම නඩත්තු කිරීම

නිලධාරීන්

  • යුවරජ / උපරජ
  • සෙනෙවි (සේනාපති)
  • අමාත්‍යවරු
  • භාණ්ඩාගාරික
  • අක්ෂදර්ශක (විනිසුරු)
3.3

මුල් යුගයේ පාලකයන්

පාලකයාකැපී පෙනෙන මෙහෙවර
පණ්ඩුකාභයඅනුරාධපුරය අගනුවර කර සැලසුම් සහිත නගරයක් ගොඩනැගීම; ගම් සීමා වෙන් කිරීම
දේවානම්පියතිස්සමිහිඳු හිමියන්ගේ පැමිණීමෙන් බුදුදහම පිළිගැනීම; මහා විහාරය
දුටුගැමුණුරට එක්සේසත් කිරීම; රුවන්වැලිසෑය, ලෝවාමහාපාය
වළගම්බාඅභයගිරි විහාරය; ත්‍රිපිටකය ලියවීම (අලුවිහාරය)
වසභවැව් හා ඇළ මාර්ග රැසක් තැනීම
මහසෙන්මින්නේරිය වැව ඇතුළු වැව් රැසක්; ජේතවනාරාමය
ධාතුසේනකලා වැව හා යෝධ ඇළ (ජය ගඟ)
විජයබාහු Iචෝල පාලනය නිමා කර රට නැවත එක්සේසත් කිරීම
පරාක්‍රමබාහු Iපරාක්‍රම සමුද්‍රය; පොළොන්නරුවේ ස්වර්ණමය යුගය

⚖️ ක්‍රියාකාරකම 2: හරිද? වැරදිද? 0 / 4

මාතෘකාව: “මුල් යුගයේ රජවරුන් පිළිබඳ කෙටි ප්‍රශ්න හා පිළිතුරු පොතක්”

  • පාඩම් පොතට අමතරව වෙනත් මූලාශ්‍රද භාවිත කරන්න.
  • එක් රජෙකු ගැන ප්‍රශ්න 2–3ක් සකස් කරන්න.
  • ව්‍යුහගත ප්‍රශ්නයක්ද ලියන්න: “බලය විමධ්‍යගතව පැවතියේ කෙසේද?”
වචන 0නියමිත දිනයේ ගුරුතුමාට/ගුරුතුමියට භාර දෙන්න.
සාරාංශය

මට පුළුවන්ද? ✅

0 / 5