6 ශ්රේණිය භූගෝල විද්යාව · ඒකකය 6
ප්රදේශයක පිහිටීම සිතියමෙන් දැක්වීම
සිතියමක් කියන්නේ ප්රදේශයක් ඉහළ සිට බලන විට පෙනෙන ආකාරය කුඩා කර කඩදාසියක දැක්වීමයි. සිතියමක අංග සහ දිශා ඉගෙන ගනිමු.
මේ පාඩමෙන් 1සිතියමක ප්රධාන අංග නම් කරනවා
මේ පාඩමෙන් 2ප්රධාන සහ අතරමැදි දිශා හඳුනා ගන්නවා
මේ පාඩමෙන් 3සිතියමක ස්ථානයක පිහිටීම විස්තර කරනවා
1සිතියමක අංග
- මාතෘකාව: සිතියම කුමක් පෙන්වයිද
- උතුරු ඊතලය: උතුරු දිශාව
- සංකේත සහ සූචිය (key): ගංගා, පාරවල්, පාසල් ආදී සංකේතවල තේරුම
- පරිමාණය: සිතියමේ දුර සහ සැබෑ දුර අතර සම්බන්ධය
- මායිම: සිතියමේ සීමාව
2දිශා
- ප්රධාන දිශා 4: උතුර, නැගෙනහිර, දකුණ, බස්නාහිර
- අතරමැදි දිශා 4: ඊසාන (උතුරු-නැගෙනහිර), ගිනිකොන (දකුණු-නැගෙනහිර), නිරිත (දකුණු-බස්නාහිර), වයඹ (උතුරු-බස්නාහිර)
හිරු උදා වන්නේ නැගෙනහිරින්, බැස යන්නේ බස්නාහිරට. උදේ හිරු දෙසට මුහුණලා සිටියොත් ඔබේ වම් අත උතුර.
උදාහරණය: ශ්රී ලංකාවේ මහනුවරට සාපේක්ෂව කොළඹ පිහිටා ඇත්තේ කුමන දිශාවටද?
පිළිතුර: බස්නාහිර (නිරිත දෙසට නැඹුරුව) දිශාවට.
පිළිතුර: බස්නාහිර (නිරිත දෙසට නැඹුරුව) දිශාවට.
3සිතියම් සංකේත
සිතියමේ සෑම දෙයක්ම අඳින්න බැරි නිසා සංකේත සහ වර්ණ යොදනවා.
- නිල්: ජලය (ගංගා, වැව්, මුහුද)
- කොළ: වනාන්තර, ශාක
- දුඹුරු: කඳු
- රතු / කළු රේඛා: පාරවල්, දුම්රිය මාර්ග
සිතියමක් කියවද්දී මුලින්ම මාතෘකාව, උතුරු ඊතලය සහ සූචිය බලන්න.
✏️ උත්සාහ කරමු
සිතියමක සංකේතවල තේරුම දැක්වෙන්නේ ...
උතුරු සහ නැගෙනහිර අතර දිශාව ...
සිතියමක ජලය සාමාන්යයෙන් දක්වන වර්ණය ...
🔑 අලුත් වචන (කාඩ්පත ඔබන්න)
📝 සාරාංශය
- සිතියමක අංග: මාතෘකාව, උතුරු ඊතලය, සූචිය, පරිමාණය, මායිම.
- ප්රධාන දිශා 4 සහ අතරමැදි දිශා 4 (ඊසාන, ගිනිකොන, නිරිත, වයඹ).
- හිරු නැගෙනහිරින් උදා වේ.
- සිතියම් සංකේත සහ වර්ණ: නිල් = ජලය, කොළ = වනාන්තර.
ඊළඟට: මේ පාඩමේ ප්රශ්න විචාරය කරලා ඔයා කොච්චර ඉගෙන ගත්තද බලන්න.